Gambler's Fallacy

မထွက်တာကြာပြီမို့ ဒီတစ်ခါတော့ထွက်ပြီလို့ တွေးနေလား? (ခင်ဗျားကို ပိုက်ဆံကုန်စေမယ့် Gambler's Fallacy ထောင်ချောက်)

မိတ်ဆွေ... ဒီလိုအခြေအနေမျိုး ကြုံဖူးလား?

ချဲထိုးတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ စတော့ရှယ်ယာ ကစားတာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဒါမှမဟုတ် ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ခေါင်းပန်းလှန်တာပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့။ 

ခေါင်း" (Head) ကျတာ ၅ ခါဆက်တိုက်ရှိနေပြီဆိုရင် ၆ ကြိမ်မြောက်မှာတော့ "ပန်း" (Tail) ကျဖို့ သေချာသလောက်ရှိနေပြီလို့ တွေးမိဖူးလား။ 

(ဒါမှမဟုတ်)

"ဒီဂဏန်းက မထွက်တာကြာပြီ၊ ဒီတစ်ပတ်တော့ ထွက်ကိုထွက်ရမယ်" လို့ တွက်မိဖူးလား။

အဖြေက "ဟုတ်တယ်" ဆိုရင်တော့ မိတ်ဆွေတစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ပါဘူး။ 

ကမ္ဘာကျော် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေတောင် မှားတတ်ကြတဲ့ စိတ်ပညာဆိုင်ရာ ထောင်ချောက်တစ်ခုထဲကို ရောက်နေတာပါ။

ဒါကို Gambler's Fallacy လို့ခေါ်ပါတယ်။ 

ဒီနေ့မှာတော့ ဒီအမှားက ဘာလဲ၊ ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်လဲ၊ ကိုယ့်ရဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ ဘဝဆုံးဖြတ်ချက်တွေမှာ မမှားရအောင် ဘယ်လိုရှောင်ကြမလဲဆိုတာကို ရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။

Gambler's Fallacy ဆိုတာ ဘာလဲ?

Gambler's Fallacy ဆိုတာက အတိတ်ကဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ (ကျပန်း) ဖြစ်ရပ်တွေက အနာဂတ်မှာဖြစ်လာမယ့် ဖြစ်ရပ်တွေကို လွှမ်းမိုးနိုင်တယ်လို့ မှားယွင်းစွာ ယုံကြည်တဲ့ စိတ်အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

ရိုးရိုးလေး ရှင်းပြရရင် -

ကျပန်းဖြစ်ရပ် (Random Event) တစ်ခုမှာ အရင်အကြိမ်တွေတုန်းက ရလဒ်တစ်ခုတည်း ဆက်တိုက်ထွက်နေလို့ နောက်တစ်ကြိမ်မှာ ပြောင်းပြန်ရလဒ် ထွက်လာလိမ့်မယ်လို့ ထင်မြင်ယူဆခြင်းပါ။

ဥပမာ - ခေါင်းပန်းလှန်တဲ့အခါ ခေါင်း (Head) ကျတာ ၅ ခါဆက်တိုက်ရှိနေပြီ ဆိုပါစို့။

သင်္ချာသဘောတရားအရ ၆ ကြိမ်မြောက်မှာ ခေါင်းကျနိုင်ခြေကော၊ ပန်းကျနိုင်ခြေကောက ၅၀% (50/50) စီပါပဲ။

အကြိမ်ရေ ၁၀၀ မြောက်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ၁၀၀၀ မြောက်ပဲဖြစ်ဖြစ် ဖြစ်နိုင်ခြေ (Probability) က ၅၀-၅၀ ပါပဲ။

ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စိတ်က "ပန်း မကျတာကြာပြီမို့ ဒီတစ်ခါ ပန်း ကျတော့မယ်" လို့ ယုံကြည်မိနေတတ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာကျော် Monte Carlo ဖြစ်ရပ်မှန်

ဒီသဘောတရားကို အထင်ရှားဆုံး သက်သေပြခဲ့တဲ့ သမိုင်းဝင်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။

၁၉၁၃ ခုနှစ်တုန်းက မိုနာကိုနိုင်ငံ၊ Monte Carlo ကာစီနိုမှာပါ။

Roulette (ဘီးဝိုင်းလှည့် ကစားနည်း) မှာ ဘောလုံးလေးက အမည်းရောင် (Black) အကွက်ထဲကို ဆက်တိုက် ကျနေခဲ့ပါတယ်။

၁၀ ကြိမ်ဆက်တိုက် အမည်းကျတယ်။

ကစားသမားတွေက "ဟာ... အမည်းကျတာ များနေပြီ၊ ဒီတစ်ခါ အနီ (Red) ကျတော့မှာ သေချာတယ်" ဆိုပြီး အနီဘက်မှာ ပိုက်ဆံတွေ အများကြီး ပုံအောပြီး လောင်းကြတယ်။

ဒါပေမဲ့ အမည်းပဲ ထပ်ကျတယ်။

လူတွေက ပိုပြီးသေချာတယ်ဆိုပြီး အနီဘက်မှာ ပိုပြီးထပ်လောင်းကြတယ်။