12min Notes Myanmar
Decoy Effect
Decoy Effect
ဈေးဝယ်တဲ့အခါ ကိုယ်မလိုအပ်ဘဲ ပိုဝယ်မိသွားတာ ဘာကြောင့်လဲ? (Decoy Effect) ဒီနေ့တော့ ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ၊ အထူးသဖြင့် ဈေးဝယ်တဲ့အခါမှာ မသိလိုက်မသိဘာသာနဲ့ အမြဲတမ်းလိုလို ခံလိုက်ရတဲ့ စိတ်ပညာသဘောတရားတစ်ခုအကြောင်း ပြောပြချင်ပါတယ်။ ခင်ဗျား ရုပ်ရှင်ရုံရောက်လို့ Popcorn ဝယ်တဲ့အချိန်ကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ Size အသေး (Small) က ၃၀၀၀ အလတ် (Medium) က ၆၅၀၀ အကြီးဆုံး (Large) က ၇၀၀၀ ဖြစ်နေမယ်။ တကယ်တော့ ခင်ဗျားဗိုက်က သိပ်မဆာဘူး၊ အသေးလောက်ဆို လုံလောက်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ခင်ဗျား တွက်ကြည့်လိုက်တယ်။ "ဟ... Medium နဲ့ Large က ၅၀၀ ပဲ ကွာတာ၊ ၅၀၀ ပိုပေးလိုက်တာနဲ့ အကြီးကြီးရမှာဆိုတော့ Large ယူတာက ပိုတန်တာပေါ့" ဆိုပြီး မလိုအပ်ဘဲ အကြီးဆုံးကို ဝယ်မိလိုက်ရော။ ခင်ဗျား တစ်ယောက်တည်း ဒီလိုဖြစ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ စီးပွားရေးလောကမှာ အရမ်းအသုံးတွင်ကျယ်တဲ့ Decoy Effect လို့ခေါ်တဲ့ နည်းဗျူဟာတစ်ခုကြောင့်ပါ။ Decoy Effect ဆိုတာ ဘာလဲ? Decoy Effect (သို့မဟုတ် Asymmetric Dominance Effect) ဆိုတာ လူတစ်ယောက်က ရွေးချယ်စရာနှစ်ခု (A နဲ့ B) ကြားမှာ ဝေခွဲမရဖြစ်နေချိန်မှာ၊ တတိယမြောက် ရွေးချယ်စရာ (C) ကို ထည့်ပေးလိုက်ခြင်းအားဖြင့် မူလရွေးချယ်စရာတစ်ခုခုကို ပိုပြီး ဆွဲဆောင်မှုရှိသွားအောင် လုပ်ဆောင်တဲ့ နည်းလမ်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ တတိယမြောက် ရွေးချယ်စရာ C ကို Decoy (အယောင်ပြ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ သူက ခင်ဗျားကို ဝယ်စေချင်တဲ့အရာမဟုတ်ပါဘူး။ ခင်ဗျားကို နှိုင်းယှဉ်စေပြီး ဈေးကြီးတာကို ရွေးမိအောင် တွန်းပို့ပေးတဲ့ "အမြှူ" သက်သက်ပါပဲ။ ရုပ်ရှင်ရုံ ဥပမာကို ပြန်ကြည့်ရအောင် - Target (ရောင်းချင်တဲ့အရာ): Popcorn အကြီး (၇၀၀၀) - ဈေးအကြီးဆုံးနဲ့ အမြတ်အများဆုံး။ Competitor (ပြိုင်ဘက်): Popcorn အသေး (၃၀၀၀) - ဖောက်သည်တွေ အမှန်တကယ် လိုချင်တဲ့အရာ။ Decoy (အယောင်ပြ): Popcorn အလတ် (၆၅၀၀) - ဈေးက အကြီးနဲ့ သိပ်မကွာပေမဲ့ ပမာဏက နည်းတယ်။ ဒီ Decoy (အလတ်) သာ မရှိရင် လူအများစုက ၃၀၀၀ တန် အသေးကိုပဲ ရွေးကြမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ ၆၅၀၀ တန် အလတ် ရောက်လာတဲ့အခါ "အလတ်ဝယ်မယ့်အစား ၅၀၀ ထပ်ထည့်ပြီး အကြီးဝယ်လိုက်တာ ပိုတန်တယ်" ဆိုတဲ့ အတွေးဝင်လာပြီး ဈေးအကြီးဆုံးကို ဝယ်ဖြစ်သွားကြတာပါ။ ဘာကြောင့် ဒီလိုဖြစ်ရတာလဲ? (The Psychology Behind It) ကျွန်တော်တို့ လူသားတွေရဲ့ ဦးနှောက်က အရာရာကို "နှိုင်းယှဉ်" ပြီးမှ ဆုံးဖြတ်တတ်လို့ပါ။ ၁။ နှိုင်းယှဉ်ရလွယ်ကူခြင်း (Comparability) ကျွန်တော်တို့က ပစ္စည်းတစ်ခုရဲ့ တကယ့်တန်ဖိုး (Absolute Value) ကို တွက်ချက်ရတာ ပျင်းပါတယ်။ အဲ့ဒီအစား ဘေးနားကဟာနဲ့ ယှဉ်ပြီး (Relative Value) ဆုံးဖြတ်ရတာ ပိုကြိုက်တယ်။ Decoy က ဒီနှိုင်းယှဉ်မှုကို လွယ်ကူသွားအောင် လုပ်ပေးလိုက်တာပါ။ ၂။ ဆုံးဖြတ်ချက်မှန်တယ်လို့ ခံစားရခြင်း (Justification) မလိုအပ်ဘဲ ပိုက်ဆံပိုသုံးလိုက်ရပေမဲ့ "ငါက ၅၀၀ ပိုပေးပြီး အများကြီးပိုရလိုက်တာ၊ ငါရွေးတာ တန်တယ်" လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဖြေသိမ့်စရာ အကြောင်းပြချက် (Reason) ကောင်းကောင်း ရသွားစေပါတယ်။ ၃။ ရှုံးမှာကြောက်ခြင်း (Loss Aversion) ၆၅၀၀ ပေးပြီး အလတ်ဝယ်လိုက်ရင် ၅၀၀ လေး လျှော့ပေးလိုက်တာနဲ့ အများကြီး ရှုံးသွားမယ်လို့ ခံစားရစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် "မရှုံးအောင်" အကြီးကို ရွေးလိုက်တာပါ။ နာမည်ကြီး The Economist စမ်းသပ်ချက် Behavioral Economist တစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ Dan Ariely က ဒီသဘောတရားကို သက်သေပြဖို့ စမ်းသပ်မှုတစ်ခု လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ The Economist မဂ္ဂဇင်းရဲ့ ကြေးပေးသွင်းမှု (Subscription) ပုံစံ ၃ မျိုးကို ကျောင်းသားတွေကို ရွေးခိုင်းပါတယ်။ Online Only: $59 Print Only: $125 (ဒါက Decoy ပါ) Print & Online: $125 ခင်ဗျား သေချာကြည့်ရင် နံပါတ် (၂) နဲ့ (၃) က ဈေးတူတူပဲ။ ဒါပေမဲ့ (၃) မှာ Online ပါ အပိုရတယ်။ ဘယ်သူမှ (၂) ကို မရွေးကြပါဘူး။ ရလဒ်က ကျောင်းသား ၈၄% က ဈေးအကြီးဆုံး (နံပါတ် ၃) ကို ရွေးကြတယ်။ ဒါနဲ့ Dan Ariely က နံပါတ် (၂) Decoy ကို ဖယ်လိုက်ပြီး (၁) နဲ့ (၃) ကိုပဲ ပြန်ရွေးခိုင်းတဲ့အခါ... ရလဒ်က ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားပါတယ်။ ဈေးသက်သာတဲ့ (နံပါတ် ၁) ကို ကျောင်းသား ၆၈% က ရွေးချယ်သွားကြပါတယ်။ မှတ်သားစရာ တကယ်တမ်း ဘယ်သူမှ မရွေးမယ့် "အသုံးမကျတဲ့ Option (Decoy)" တစ်ခု ထည့်လိုက်ရုံနဲ့ ကုမ္ပဏီတစ်ခုရဲ့ ဝင်ငွေက သိသိသာသာ တက်သွားနိုင်ပါတယ်။ နေ့စဉ်ဘဝနဲ့ အချစ်ရေးမှာ တွေ့ရမယ့် Decoy များ ဒီသဘောတရားက ပိုက်ဆံသုံးတဲ့နေရာမှာတင် မကပါဘူး။ (၁) Dating Apps တွေမှာ လေ့လာမှုတွေအရ ကိုယ်နဲ့ ရုပ်ရည်ချင်းဆင်တူပေမဲ့ ကိုယ့်ထက် နည်းနည်းလေး ပိုကြည့်ရဆိုးတဲ့ သူငယ်ချင်း (Decoy) တစ်ယောက်နဲ့ အတူသွားရင် ကိုယ်က ပိုပြီး ဆွဲဆောင်မှုရှိပုံ ပေါက်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါကလည်း နှိုင်းယှဉ်မှုသဘောတရားပါပဲ။ (၂) နိုင်ငံရေးမှာ ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ မနိုင်နိုင်မှန်းသိတဲ့ တတိယ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေ ပါဝင်လာတာဟာ မဲဆန္ဒရှင်တွေရဲ့ အမြင်ကို ရှုပ်ထွေးစေပြီး အဓိက ပြိုင်ဘက်နှစ်ယောက်ထဲက တစ်ယောက်ယောက်ကို ပိုသာသယောင် ဖြစ်သွားစေတတ်ပါတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ? ဒီ Effect ကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုရင် အောက်ပါအချက်တွေကို သတိထားပါ- (၁) ကိုယ့်လိုအပ်ချက်ကို ကြိုသိပါစေ ဆိုင်မသွားခင် "ငါက ကော်ဖီ အသေးပဲ သောက်နိုင်တာ၊ အကြီးမကုန်ဘူး" ဆိုတာမျိုး ပြတ်ပြတ်သားသား ဆုံးဖြတ်ထားပါ။ (၂) ၃ ခု တွဲမြင်ရင် သတိထားပါ ရွေးချယ်စရာ ၃ ခု (အသေး၊ အလတ်၊ အကြီး သို့မဟုတ် Basic, Pro, Premium) လာပြပြီဆိုရင် အလယ်က ကောင်က Decoy ဖြစ်နေနိုင်တယ်ဆိုတာ သတိပြုပါ။ (၃) နှိုင်းယှဉ်ခြင်းကို မေ့ထားပါ "ဟိုဟာနဲ့ယှဉ်ရင် ပိုတန်တယ်" လို့ တွေးမယ့်အစား "ဒီပစ္စည်းက ဒီဈေးနဲ့ တကယ်တန်ရဲ့လား၊ ငါရော တကယ်လိုအပ်ရဲ့လား" ဆိုတဲ့ မူလတန်ဖိုးကိုပဲ အာရုံစိုက်ပါ။ အနှစ်ချုပ် (Summary) Decoy Effect ဆိုတာ ကိုယ်မလိုအပ်ဘဲ ပိုဈေးကြီးတာကို ဝယ်မိစေဖို့ ဖန်တီးထားတဲ့ စိတ်ပညာထောင်ချောက်တစ်ခုပါ။ ညံ့ဖျင်းတဲ့ တတိယမြောက် ရွေးချယ်စရာတစ်ခုကို ထည့်ပေးလိုက်ခြင်းအားဖြင့် ဈေးကြီးတဲ့ပစ္စည်းကို "တန်တယ်" လို့ ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်စေပါတယ်။ နောက်တစ်ခါ ကော်ဖီဆိုင်ပဲသွားသွား၊ ဖုန်းဘေလ်ပဲဖြည့်ဖြည့် Package တွေကို မြင်ရင် "ငါ့ကို Decoy လုပ်နေတာလား" ဆိုပြီး တစ်ချက်လောက် ပြန်စဉ်းစားကြည့်ဖို့ မမေ့ပါနဲ့။ ©12minNotesMyanmar-Est.2019 ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ 🚨 လူအများစုက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အမြဲတမ်း မှန်ကန်တဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချနေတယ်လို့ ထင်နေတတ်ကြပေမယ့် တကယ်တမ်းမှာ အခုလေ့လာခဲ့တဲ့ Cognitive Bias လိုမျိုး ကျွန်တော်တို့ ဦးနှောက်က မသိမသာလှည့်စားနေတဲ့ "Thinking Traps (တွေးခေါ်မှုထောင်ချောက်)" တွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ ဒီထောင်ချောက်တွေကို သတိမပြုမိသ၍၊ ဒါတွေကနေ မရုန်းထွက်နိုင်သရွေ့ အချိန်တွေ၊ ငွေကြေးတွေ မလိုလားအပ်ဘဲ ဆက်ပြီးဆုံးရှုံးနေရဦးမှာပါ။ 💸 ဒီအမှားတွေကို ကာကွယ်ပေးပြီး၊ လူတိုင်းမသိမသာ ကျရောက်နေတတ်တဲ့ ဦးနှောက်ရဲ့ ထောင်ချောက်တွေကို ဖော်ထုတ်ပေးမယ့် "Thinking Traps" (Super Guide eBook) ကို 12min Notes Myanmar (Est. 2019) မှာ ရယူလေ့လာနိုင်ပါပြီ။ 🚀 ဒီ Super Guide ထဲမှာ… လူတွေအများဆုံးမှားတတ်ကြတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ထောင်ချောက် (Thinking Traps/Biases) ပေါင်း ၃၀ ခန့်ကို လေ့လာရှောင်ရှားရင်း ထိပ်တန်း Decision Maker တွေ၊ Business Leader တွေလို တွေးခေါ်နိုင်မယ့်နည်းလမ်းတွေကို မြန်မာလို အလွယ်ကူဆုံး အသုံးချနိုင်သွားမှာပါ။ Thinking Traps (Super Guide eBook) ကို ရယူအသုံးချလိုပါက − Messenger: https://m.me/12minNotes မှာ TRAPS လို့ စာပို့လိုက်ပါ။ ✅ (သို့မဟုတ်) Telegram: https://t.me/My12minNotesBot မှာ TRAPS လို့ စာပို့လိုက်ပါ။ ✅ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ “Advanced-level” Invitation: တကယ်လို့ စာဖတ်သူမိတ်ဆွေက အခုထက် ပိုအဆင့်မြင့်တဲ့ Elite Level ကို သွားချင်တယ်ဆိုရင် ထိပ်တန်း 1% သောပုဂ္ဂိုလ်တွေ လေ့လာအသုံးချနေတဲ့ Secret Program ကြီး ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒါကတော့… Applied Business Psychology, Behavioral Science, Neuromarketing ဆိုင်ရာ အဆင့်မြင့် ပညာရပ်တွေကို ကိုယ့်ရဲ့ Professional နယ်ပယ်အတွက် အကျယ်ပြန့်ဆုံး၊ အစုံလင်ဆုံး ရယူအသုံးချနိုင်စေမယ့် "မြန်မာ့ပထမဆုံး” Profits Max Program ကြီးပါပဲ။ ✅ ဖန်တီးချိန် နာရီပေါင်း ၁၀၀၀ ကျော်၊ ၁။ စာဖြင့် အသေးစိတ် ဖတ်ရှုရန် − Facebook: https://www.facebook.com/12minNotes/posts/1149466227349406 Website: https://12minnotes.com/courses မှာ Profits Max Program ကိုရှာပါ။ ၂။ Video ရှင်းပြချက် ကြည့်ရန် − Facebook: https://www.facebook.com/100068581195075/posts/1150184313944264/ YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=QKaVeNDO1Rw ၃။ တစ်ခါတည်းဝယ်ယူအသုံးချရန် − Messenger: https://m.me/12minNotes မှာ PMP လို့ စာပို့လိုက်ပါ။ ✅ (သို့မဟုတ်) Telegram: https://t.me/My12minNotesBot မှာ PMP လို့ စာပို့လိုက်ပါ။ ✅
✅ Resource တန်ဖိုးချည်း သိန်း ၁၇၀ ကျော်တန်ဖိုးရှိပြီး၊
✅ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတိုင်းမှာ အသုံးချနေကြတဲ့ Business Psychology & Behavioral Science လျှို့ဝှက်ချက်တွေကို ဒီ Link တွေမှာ လေ့လာရယူလိုက်ပါ။👇
Author : 12min Notes Myanmar
