12min Notes Myanmar

Bikeshedding Effect (The Law of Triviality)

နျူကလီးယားစက်ရုံထက် စက်ဘီးရုံအကြောင်းကို ဘာလို့ ပိုငြင်းနေကြတာလဲ... ( Bikeshedding ဆိုတဲ့ အချိန်သူခိုး အကြောင်း)

ဒါမျိုး သင်တစ်ခါမဟုတ် တစ်ခါတော့ ကြုံဖူးမှာပါ။

ကုမ္ပဏီရဲ့ အရေးကြီးဆုံး Meeting တစ်ခုကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ။

အစီအစဉ် (Agenda) မှာ အချက် ၂ ချက်ပါတယ်။

၁။ ကုမ္ပဏီရဲ့ လာမယ့် ၅ နှစ်တာ မဟာဗျူဟာ (5-Year Strategic Plan) ကို ဆွေးနွေးခြင်း။ (သိန်းပေါင်းထောင်ချီ၊ သောင်းချီ တန်ဖိုးရှိပြီး အလွန်အရေးကြီး၊ ရှုပ်ထွေးသည်။)

၂။ ရုံးခန်းစားဖိုဆောင် (Pantry) အတွက် ကော်ဖီဖျော်စက်အသစ် ဝယ်မယ့်ကိစ္စ။ (တန်ဖိုးနည်းပြီး၊ အရေးမကြီး၊ ဘယ်သူမဆို နားလည်သည်။)

တကယ်တမ်း Meeting စတဲ့အခါ ဘာဖြစ်လဲ?

အချက် (၁) ဖြစ်တဲ့ Strategy ကိစ္စကို ၅ မိနစ်လောက်ပဲ ကြည့်ပြီး "အင်း... ကောင်းပါတယ်၊ ဒါကို Board ကလူကြီးတွေပဲ ဆက်ကြည့်လိုက်ပါ" ဆိုပြီး ကျော်သွားတယ်။

အချက် (၂) ကော်ဖီစက်ကိစ္စရောက်တော့ Meeting တက်တဲ့သူတွေအားလုံး မျက်လုံးတွေတောက်ပြီး တစ်နာရီလောက်ကြာအောင် အကြိတ်အနယ် ဆွေးနွေးကြပါလေရော။

"Brand A က ကောင်းတယ်၊" "မဖြစ်ဘူး Brand B က ပိုအသုံးခံတယ်၊" "နက်စ်ကဖေးပဲ ကောင်းပါတယ်၊" "ဒီဇိုင်းက ရုံးခန်းနဲ့ လိုက်ပါ့မလား" ဆိုပြီး အပြန်အလှန် ငြင်းခုံကြတော့တာပဲ။

အစည်းအဝေးပြီးသွားတော့ အရေးကြီးတဲ့ Strategy ကိစ္စက ဘာမှမတွင်ကျယ်ဘဲ၊ အရေးမကြီးတဲ့ ကော်ဖီစက်ကိစ္စနဲ့ အချိန်တွေကုန်သွားတယ်။

ဒါဟာ အဖွဲ့အစည်းတိုင်းမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထောင်ချောက် (Psychological Trap) တစ်ခုပါ။

ဒါကို Bikeshedding (စက်ဘီးရုံဆောက်ခြင်း) ဒါမှမဟုတ် Parkinson’s Law of Triviality (အသေးအဖွဲ ကိစ္စရပ်များဆိုင်ရာ ပါကင်ဆန်နိယာမ) လို့ခေါ်ပါတယ်။

🚲 Bikeshedding ဆိုတာ ဘာလဲ?

ဒီနာမည် ဘယ်ကလာလဲဆိုတော့ C. Northcote Parkinson ဆိုတဲ့ ပညာရှင်ကြီးရဲ့ ဥပမာတစ်ခုကနေ လာတာပါ။

သူက ဒီလိုပုံစံခိုင်းပြတယ်။

ကော်မတီတစ်ခုဟာ အချက် ၃ ချက်ကို ဆုံးဖြတ်ဖို့ အစည်းအဝေးလုပ်တယ်။

(1) ဒေါ်လာ ၁၀ သန်းတန် နျူကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို ဆောက်မယ့် Plan

(2) ဒေါ်လာ ၃၅၀ တန် ဝန်ထမ်းတွေအတွက် စက်ဘီးရုံ (Bike Shed) ဆောက်မယ့် Plan

(3) ဒေါ်လာ ၂၁ တန် နှစ်စဉ် ကော်ဖီဖိုး Budget

ရလဒ်ကတော့…

ဒေါ်လာ ၁၀ သန်းတန် ဓာတ်ပေါင်းဖို ကိစ္စကို ၂ မိနစ်ပဲကြာတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒါက အရမ်းရှုပ်ထွေးတယ်၊ ဘယ်သူမှ နည်းပညာကို သေသေချာချာ နားမလည်ဘူး။ ဒါကြောင့် "ကျွမ်းကျင်တဲ့သူတွေပဲ လုပ်ထားတာ မှန်မှာပါလေ" ဆိုပြီး အတည်ပြုလိုက်တယ်။

ဒေါ်လာ ၃၅၀ တန် စက်ဘီးရုံ ကိစ္စကိုတော့ ၄၅ မိနစ်ကြာအောင် ငြင်းခုံကြတယ်။ ဘာလို့လဲ? လူတိုင်းက စက်ဘီးရုံအကြောင်း နားလည်တယ်။ "သံနဲ့ဆောက်မလား၊" "အမိုးကို ဘာအရောင်လုပ်မလဲ၊" "နေရာက ဟိုဘက်မှာ ပိုကောင်းတယ်" စသဖြင့် လူတိုင်းက ကိုယ့်အမြင်ကို ဝင်ပြောကြတယ်။

ဒေါ်လာ ၂၁ တန် ကော်ဖီဖိုး ကိစ္စကိုတော့ တစ်နာရီကျော်ကြာအောင် အသေးစိတ် ဆွေးနွေးကြပါသတဲ့။

ရှင်းရှင်းလေးပါပဲ။

Bikeshedding ဆိုတာ အရေးကြီးပြီး ရှုပ်ထွေးတဲ့ (Important & Complex) ကိစ္စတွေကို မဆွေးနွေးဘဲ၊ အရေးမကြီးဘဲ သာမန် (Trivial & Simple) ကိစ္စတွေပေါ်မှာ အချိန်အဆမတန် အချိုးမညီစွာ ပိုသုံးစွဲမိနေတဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အမူအကျင့်ဆိုးကို ခေါ်တာပါ။

🧐 ဒါတွေ ဘာကြောင့်ဖြစ်ရတာလဲ။

ဒါက လူတွေညံ့လို့၊ ပျင်းလို့ချည်းပဲ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဦးနှောက်ဖွဲ့စည်းပုံနဲ့ လူမှုဆက်ဆံရေး စိတ်ပညာကြောင့်ပါ။

၁။ ဦးနှောက်က အလွယ်ကြိုက်တယ် (Cognitive Ease)

ကျွန်တော်တို့ဦးနှောက်က "စွမ်းအင်ချွေတာဖို့" ဒီဇိုင်းလုပ်ထားတာပါ။

နျူကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို Plan လို ရှုပ်ထွေးတဲ့ကိစ္စကို စဉ်းစားတာက ဦးနှောက်အတွက် အရမ်းပင်ပန်းတယ်။ ဒါကြောင့် ဦးနှောက်က ဒါကို မသိစိတ်ကနေ ရှောင်တယ်။

စက်ဘီးရုံ ဒါမှမဟုတ် ကော်ဖီစက်လို လွယ်လွယ်ကူကူ နားလည်နိုင်တဲ့ ကိစ္စကို စဉ်းစားရတာက အရမ်းလွယ်တယ်။ ပြီးတော့ "ငါ တစ်ခုခု ပြီးမြောက်အောင် လုပ်လိုက်နိုင်ပြီ" ဆိုတဲ့ ခံစားချက်ကောင်း (Sense of Accomplishment) ကို ချက်ချင်းရတယ်။

၂။ "ငါလည်း ပါဝင်တယ်" လို့ ပြချင်တယ် (Social Validation)

Meeting မှာ ငြိမ်ငြိမ်ကြီးထိုင်နေရင် "ငါ ဒီအစည်းအဝေးမှာ ဘာမှဝင်မပြောပါလား၊ အသုံးမကျတဲ့လူ" လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ထင်မှာ ဒါမှမဟုတ် တခြားသူတွေ ထင်မှာကို စိုးရိမ်ကြတယ်။

ဓာတ်ပေါင်းဖိုကိစ္စလို ကိုယ်နားမလည်တဲ့ အကြောင်းအရာမှာ ဝင်ပြောလို့မရဘူး။ ဒါပေမဲ့ စက်ဘီးရုံ ဒါမှမဟုတ် ကော်ဖီစက် ကိစ္စမှာတော့ "ကျွန်တော့်အထင်တော့ အနီရောင်က ပိုကောင်းမယ်ဗျ" ဆိုပြီး ကိုယ့်ရဲ့ "တန်ဖိုးရှိတဲ့" အမြင်ကို အလွယ်တကူ ဝင်ပြောလို့ရတယ်။ ကိုယ်က အဖွဲ့အစည်းမှာ "ပါဝင်နေတယ်" (contributing) လို့ ခံစားရစေတယ်။ ဒီလို လူတိုင်းက "ပါဝင်" လိုက်တဲ့အခါ အရေးမကြီးတဲ့ ကိစ္စမှာ အချိန်တွေ ကုန်သွားတော့တာပဲ။

၃။ ကျွမ်းကျင်သူပဲ လုပ်ပါစေ (Deferring to Experts)

"5-Year Strategy" လို ကြီးကြီးမားမား ကိစ္စတွေမှာ လူအများစုက "ဒါက ငါတို့နဲ့မဆိုင်ဘူး၊ CEO တွေ၊ Manager ကြီးတွေ စဉ်းစားမယ့်ကိစ္စ" လို့ တွေးပြီး လွှဲချလိုက်ကြတယ်။ လူတိုင်းက "တစ်ယောက်ယောက်တော့ ဒါကို တာဝန်ယူပြီး သေချာလုပ်နေမှာပါ" လို့ တွေးကြတယ်။ တကယ်တမ်းမှာ ဘယ်သူမှ သေချာမကြည့်လိုက်ဘဲ အတည်ပြုလိုက်တာမျိုးတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။

💣 "Bikeshedding" က သင့်ကို ဘယ်နေရာတွေမှာ ထိခိုက်နေသလဲ။

ဒီအကျင့်ဆိုးက ရုံးက Meeting တွေမှာပဲ ဖြစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။

အလုပ်ခွင်မှာ −

ကုမ္ပဏီရဲ့ အဓိက Product မှာဖြစ်နေတဲ့ Bug (Error) အကြီးကြီးကို မဖြေရှင်းဘဲ၊ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ Email လက်မှတ် (Email Signature) ဒီဇိုင်းကို ဘယ်လိုထားသင့်လဲဆိုတာကို တစ်ပတ်လောက် အချိန်ယူပြီး ဆွေးနွေးနေတာမျိုး။

Startup လုပ်ငန်းတွေမှာ −

ကိုယ့်ရဲ့ Product က Customer အတွက် တကယ်အသုံးဝင်ရဲ့လား (Core Value) ဆိုတာကို Test မလုပ်ဘဲ၊ ကုမ္ပဏီ Logo ဒီဇိုင်း၊ လိပ်စာကတ် (Business Card) ပုံစံကိုပဲ အချိန်တွေအများကြီးပေးပြီး အသေးစိတ် ပြင်ဆင်နေတာမျိုး။

ကိုယ့်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဘဝမှာ (Procrastination) −

မနက်ဖြန်တင်ရမယ့် အရေးကြီး Project (အခက်ဆုံး) ကို မလုပ်ဘဲ၊ အီးမေးလ်တွေ ပြန်စစ်မယ်၊ စာကြည့်စားပွဲ အရင်ရှင်းမယ်၊ အဝတ်အစားတွေ အရင်ခေါက်မယ် ဆိုပြီး လွယ်ကူတဲ့ အသေးအဖွဲအလုပ်တွေ (Trivial Tasks) ကို လုပ်ရင်း အချိန်ကုန်သွားတာမျိုး။

💡 ဒီ အချိန်သူခိုးလက်ထဲက ဘယ်လိုရုန်းထွက်မလဲ?

"Bikeshedding" ကို သတိထားမိတာနဲ့ သင်တစ်ဝက်တစ်ပျက် နိုင်သွားပါပြီ။ ဒါကို အဖွဲ့လိုက် ဖြေရှင်းဖို့ ဒီနည်းလမ်းတွေကို သုံးနိုင်ပါတယ်။

၁။ Agenda ကို အချိန်ကန့်သတ်ပါ (Use Time-Boxing)

အရေးကြီးဆုံးအချက်ပါ။ Meeting Agenda မှာ အကြောင်းအရာတစ်ခုချင်းစီအတွက် အချိန်အတိအကျ သတ်မှတ်ပါ။ ဥပမာ- "Strategy Plan (45 mins)"၊ "Pantry ကိစ္စ (5 mins)"။ အချိန်စေ့တာနဲ့ "Ok, 5 မိနစ်ပြည့်သွားပါပြီ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုချပြီး နောက်တစ်ခုသွားရအောင်" လို့ ပြောပါ။

၂။ "Meeting ထိန်းကျောင်းသူ" ထားပါ (Assign a Facilitator)

Meeting မှာ "Bikeshedding" ဖြစ်လာပြီဆိုတာနဲ့ "ဒါက Bikeshedding ဖြစ်နေပြီဗျ။ အရေးကြီးတဲ့ အဓိကအကြောင်းအရာကို ပြန်သွားရအောင်" လို့ သတိပေးမယ့် လူတစ်ယောက်ကို တာဝန်ပေးထားပါ။

၃။ အရေးကြီးတာကို သီးသန့်ခွဲထုတ်ပါ (Isolate Key Issues)

တကယ်အရေးကြီးတဲ့ "နျူကလီးယား ဓာတ်ပေါင်းဖို" လို ကိစ္စမျိုးကို "စက်ဘီးရုံ" လို ကိစ္စတွေနဲ့ Agenda တစ်ခုတည်းမှာ မရောထားပါနဲ့။ အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စတစ်ခုတည်းကိုပဲ ဆွေးနွေးဖို့ သီးသန့် Meeting ခေါ်ပါ။

၄။ လူမှန်၊ နေရာမှန် (Invite the Right People Only)

Meeting ကို တကယ်လိုအပ်တဲ့လူ၊ တကယ်ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်တဲ့လူ၊ တကယ် ကျွမ်းကျင်တဲ့လူပဲ ဖိတ်ပါ။ လူနည်းလေ Bikeshedding ဖြစ်နိုင်ခြေ နည်းလေပါပဲ။

📌 အဓိက မှတ်သားစရာ (Key Takeaway)

Bikeshedding ဆိုတာ "အရေးကြီးပြီး ခက်ခဲတဲ့" ကိစ္စတွေထက် "အရေးမကြီးဘဲ လွယ်ကူတဲ့" ကိစ္စတွေပေါ်မှာ အချိန်ပိုသုံးမိတဲ့ ထောင်ချောက်ပါ။

ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ဦးနှောက်က အလွယ်ကြိုက်လို့၊ လူမှုရေးအရ "ငါလည်းပါတယ်" လို့ ပြချင်လို့ ဖြစ်တာပါ။

သင့်အဖွဲ့အစည်းမှာဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ပိုင်ဘဝမှာဖြစ်စေ "ငါတို့ အခုဆွေးနွေးနေတာ 'ဓာတ်ပေါင်းဖို' ကိစ္စလား၊ 'စက်ဘီးရုံ' ကိစ္စလား" လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အမြဲမေးပါ။

တန်ဖိုးအရှိဆုံးဖြစ်တဲ့ အချိန် တွေကို တကယ်အရေးပါတဲ့ နေရာတွေမှာပဲ သုံးစွဲနိုင်ပါစေ။

~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~

YouTube: https://www.youtube.com/12minNotesMyanmar

Facebook: https://www.facebook.com/12minNotes

Messenger: https://m.me/12minNotes

Telegram: https://t.me/My12minNotesBot

Website: https://12minnotes.com

Author : 12min Notes Myanmar